Waarom sê mense hoekom as hulle waarom bedoel?

Waarom sê mense hoekom, wanneer hulle waarom bedoel? Wanneer is waarom hoekom en waarom? Wanneer is hoekom hoekom en nie waarom nie?

Dit is ʼn nuwe taaltendens en vewar die blou rook uit my uit, waarom weet ek nie. Ek weet ook nie waarom mense in hierdie moderne era, nog hoekom gebruik nie en waarom dit nou juis nodig is nie. Met watter doel voor oë? Kan dit wees omdat hoekom ʼn draai is?

Ek weet waarom waarom waarom is, want dit is die as waarom die wiele draai. Daar is ʼn rede waarom mense na die waaroms van die lewe vra en na die waarom vra. Waarom is ʼn eksistensialistiese vraag en dit is waarom mense hom vra. Roger Whittaker se tydlose vraag of die laaste vraag wat enigiemand ooit sal vra, waarom is en Willem Wikkelspies se verknorsing of hy moet wees of nie wees nie, pas mooi by hierdie filosiese model in. Waarom weet ek nie. Ook nie hoekom nie.

Waarom raak ʼn blonde voormalige Springbokkaptein, wat ‘ekspert’ kommentaar doen vir die Wêreldbeker in Japan, die volgende sotheid kwyt? ‘Ons (bedoelende) Suid-Afrika moet min of meer die bal in die lug op skop, om ongeveer ʼn 50-50 situasie te skep met die hoop om dan die bal terug te wen.’ Waarom dan die bal in die eerste plek die lug in skop, sodat jy jou kanse om weer die bal in die hande te kry, met 50% kan verminder? Jy het mos honderd present balbesit, hoekom nou jou eie kanse befoeter om weer balbesit te kry? Waarom is dit jou wedstrydplan, hoekom hou jy net in die eerste plek die bal by jou nie? Dit is soos om in sokker die bal vir die ander span te ‘pass,’ sodat jy ʼn goeie tackle kan uitvoer om die bal terug te kry. Dan kan jy heel tevrede voel met jouself en jou eie kop klop.

Mens kan jouself net kopskuddend die vraag afvra; waarom, Jean, waarom?

Aardverhitting laat my bloed kook

Is dit nou rȇrig nodig dat ʼn pedantiese sestienjarige meisietjie almal moet uitvreet oor ysberge wat smelt en aardverhitting? Ons het mos ore om te luister na wetenskaplikes wat ons waarsku dat ons (aardbewoners, homo sapiens), besig is om ghano aan te jaag. Een van die dae is die hele Karoo blykbaar onder water, as ons nie almal ons motors omruil vir driewiele nie.

Die Sweedse meisietjie, Greta Thunberg, het verlede jaar haar alie op die sypaadjie voor die Sweedse parlement neergeplak om protes aan te teken teen aardverhitting. Sy het intussen ʼn sosiale media-fenomeen geword en onlangs kind-alleen die VN se klimaatsverandering-konferensie in New York toegespreek. Alles goed en wel, ek was beïndruk met wat sy sȇ en sou in enige presidentsverkiesing vir haar gestem het. Maar toe begin sy en ander aktiviste die dam onder die eend uitruk deur mense uit te bollie en te beledig.

Kyk, daar is niks op aarde wat my meer senuweeagtig maak as ʼn emosionele tiener met ʼn groen agenda nie. Die meisietjie se woedeuitbarstings het my na my kykstokkie laat gryp om liewers rugby in Japan te kyk. Nà ʼn rukkie (dit was halftyd), het ek maar gedweë opgestaan en my herwinningsakkie by die agterdeur uitgesit. Maar ek het die tweede helfte glad nie geniet nie.

My linkeroog was die hele tyd op my WhatsApp om te sien of daardie woedende meisietjie nie vir my ʼn kwaai boodskap uit New York aanstuur nie. Ek weet ek is skuldig. Hier staan ʼn hele klomp leë bierbottels agter in my jaart wat nog nie asblik toe is nie en die volgende game begin al weer.

Ek is klaar moeg vir die rugby

Is ek die enigste Afrikaner wat klaar moeg is vir die rugby, nog voordat die toernooi-wedstryd-haka-dansery in Japan begin het? Waaraan net twintig lande deelneem. Hoe moet die ander twee honderd lande nou voel?

Waarom is die hele ding in elk geval belangrik? Maak dit nou saak wie die beste klompie ouens is wat die bal die mooiste kan rondgooi, die vinnigste in alle rigtings kan rondhardloop en ʼn klein outjie kan tackle dat sy harsings skud?

Ek het nourieannerdag my stophorlosie uitgehaal, nog een van daai silwer enes met die groot knoppie bo-aan en gekyk hoe lank die spelers nou regtig rugby speel. Dit is so 21 minute, nie eers naby tagtig nie.

Die res van die tyd sing hulle hand-om-die-lyf liedjies, dans ʼn haka, stry met die skeidsregter, wag vir ʼn lynstaan om te vorm, wag vir ʼn skrum om stabiel te raak (elke skrum vat so tien minute), waai vir die skare en voer televisie-onderhoude. Dan druk een per ongeluk ʼn drie wat vyf punte tel, dan skop hulle ʼn halfuur lank pale toe, dan hou hulle halftyd om lemoene te eet en te rus.

Die hele ding lyk vir my na tydmorsery. Boonop is rugby ʼn spelery, soos wegkruipertjie, of kennetjie, of rounders. Die mense ‘speel rugby,’ speel’ ʼn barshou of ‘speel’ kamtig tot die eindfluitjie blaas. Dan gaan rus hulle ʼn week, met ʼn asynlappie op die voorkop, voor hulle weer ‘speel.’

Hoe kan jy in elk geval die spulletjie ernstig opneem met ‘spelers’ wat geel skoene en pienk broeke dra? Ek het nourieannerdag ʼn vleuel sien speel met ʼn lang pounie tail en harerekkies. Ek kon sweer hy het nog ʼn donkerbril ook opgehad.

Maria de Melker se tweede moordjie

  • Ek is nie ‘n skinderbek nie, was nog nooit nie, maar ek het ‘n storie gehoor wat die hare op jou tande orent laat staan. Ek het al voorheen vertel (nie geskinder nie), van verpleegsuster Maria de Melker en die goed wat sy op Swellendam aanvang, omdat Swellendam so ‘n lekker plek is om moord te pleeg.

Gerugte oor Frik Breytenbach was lank reeds in die Bolandse dorpie Swellendam in omloop. Swellendam, met sy grys-groue lug en reën en koue en mistigheid in die winter, ʼn doodgoeie plek vir moord.

Lelike gerugte wat fluisterend van mond tot oor in die Swellendam-buiteklub se elegante eetsaal en op die terras wat oor die Kornlands-rivier kyk, oorgedra is. Saggies, sameswerend, asof niemand mag weet nie, maar tog moet weet. Gerugte van vrouemishandeling, van geweld, van slanery en afknouery. Frik Breytenbach se jonger vroutjie Jenny se naam is genoem.

“Bring asseblief nog ʼn bottel Moët & Chandon Brut,” beveel Maria de Melker die kelner en strek haar arms behaaglik agter haar kop uit. ‘Tog te lekker om te weet ek het met moord weggekom,’ murmureer sy saggies, sonder dat haar vriendin Malie langs haar ʼn woord hoor. Liewe Malie, wat saam met Maria de Melker by die Swellendam provinsiale hospitaal werk en elke woord wat haar liewe vriendin spreek, glo. Want Maria de Melker is ʼn arme weduwee, sedert haar man Bertus Bruwêr, so ʼn paar jaar gelede deur sy wrede vorige vrou Marietjie met ʼn hospitaalskêr doodgesteek is. Foei, die arme Maria wat sò gely het, sò treurig was na die moord op haar man.

“Het jy gehoor van Jenny?” het Malie daardie dag verneem en ʼn slukkie van die lieflike voggies op haar tong rondgerol, so asof sy daaraan dink om iets aan die saak te doen. Maria se blik was onheilspellend in die verte gerig en sy het net kopskuddend geantwoord. Sy weet goed van Frik Breytenbach en sy harde vuiste wat hy reeds op skool gebruik het om af te knou, om seer te maak, om te verneder. Sy onthou die gerugte en fluisteringe onder die leerlinge, maar niks het daarvan gekom nie omdat Frik Breytenbach se pa ʼn vermoënde man was. Voorsitter van die skoolraad, ʼn man wat baie skenkings aan die skool gemaak het. Die meisietjie se ma en pa het haar daarna uit die skool gehaal en niks is weer van haar gehoor nie. Nie eers toe iemand gesȇ het die arme meisietjie ʼn baba verwag het nie. Byna vyf-en-dertig jaar later onthou niemand eers meer haar naam nie.

“Ja Malie, ek ken vir Jenny. Sy was twee weke gelede hier by ons in die ongevalle. Haar lieplapper-man het haar blou geslaan, amper haar arm gebreek. Was ook nie die eerste of laaste keer dat dit gebeur nie.”

Swellendam is darem so ʼn lekker plek vir moord, dink Maria de Melker toe sy deur hospitaal stap en seker maak niemand sien haar by die kombuis se agterdeur uitglip nie. Dit is donker en doodstil agter die hospitaal, nie eers die veiligheidswag aan die voorkant van die gebou kan tot daar sien nie. Hy sit seker weer en slaap, grinnik Maria en vroetel met haar hand liefdevol om die skerp skȇrtjie in haar sustersuniform se sak. ʼn Pragtige skȇrtjie, klein, vlymskerp, ʼn skȇrtjie wat sy werk goed doen en wat sy al voorheen gebruik het.

Die agterdeur van Frik Breytenbach se huis in Somerset straat, is nie vêr van die hospitaal se agterdeur af nie. Mens kan lekker vinnig in die aand langs die donker heining tussen die twee afstap, sonder dat enigiemand jou waarneem. Frik sal seker verbaas wees om my te sien, flits dit deur haar brein. Ons het nà skool nie juis baie kontak met mekaar gehad nie. Hy sal tog sekerlik die deur oopmaak as hy my stem hoor – dit is al wat ek nodig het. Die swernoot gaan nie weet wat hom tref nie.

“Hallo! Frik! Hallo!” Haar stem dra bietjie in die koue naglug en Maria loer benoud om haar rond, bang dat die bure haar sal hoor. Daar’s beweging in die huis en sy hoor hoe voetstappe al hoe slepend nader kom. “Wie’s daar? Wat is dit? roep Frik en Maria hoor hoe hy met dom hande aan die agterdeur se handvatsel sukkel. Hopelik is hy goed geknetter, dink Maria en klem die skȇrtjie vaster in haar vuis. “Dit is ek, Frik,” roep sy saggies. Ek! Van skooldae af, Frik. Maak oop die deur, ek wil met jou gesels.”

Bloedbelope oë staar deur die sifdraad na haar en bewende hande maak die agterdeur op ʼn skrefie oop. “Maria?”

“Ja. Maak oop die deur.”

“Maria! Is dit wragtig jy? My hemel!” Frik Breytenbach snak na sy asem en hy staar verbaas na die langvergete gesig hier voor hom. Sy lyk ouer, dink hy en strompel wankelrig nader. Die lig teen die dak is lankal gebreek en dit is stikdonker op die stoepie. Hy kan skaars haar silhoueët uitmaak. Sy oë knip-knip om op die figuur in die donker te fokus; te laat sien hy die flitsende skȇr in die dowwe maanlig. Sy aorta spuit onmiddellik ʼn donker stroom bloed en sy bene swik hom tot op sy hurke. “Maria? Waar was jy al hierdie jare? Maria?”

Die skȇrtjie flits ʼn tweede keer en Frik Breytenbach se bewende hande kan nie meer keer nie. Sy gesig beur vorentoe en sy lyf begin ruk en spartel van die bloedverlies. Stadig kantel hy vooroor en probeer ʼn laaste keer sy hand na die vrou in die donker uitsteek. “Maria?” Sy dowwe, hulpelose oë volg die skaduwee van die figuur wat stadig van hom af wegstap. Saggies kreun hy toe hy met sy laaste asemteug sy eie bloed op sy lippe proe.

“Totsiens, Frik,” prewel Maria de Melker saggies oor haar skouer, terwyl sy die persoon vir wie sy eens so lief was, roggelend op die stoepie agterlaat. “Jy sal in jou lewe nooit weer jou hande vir ʼn vrou oplig nie.”

*

Die nommers is vir die krokodille, sê Blouwillem

Die nommers is vir die krokodille, sê Blouwillem

Die bekende en gewilde rubriekskrywer, Blouwillem Theron, is ʼn vriend van my. Waarvoor ek nogal dankbaar is, omdat dit nie maklik is om met iemand wat so ongebonde en ergehumeurd soos ek vriende te wees nie. Party mense sê hy is die enigste vriend wat ek het.

So ʼn paar jaar gelede, organiseer die twee van ons ʼn groot oopwater-swem by die Roodeplaatdam net buite Pretoria, waaraan ʼn paar Olimpiese swemmers uit Engeland kom deelneem. Sommer met die uitnodiging saam, noem Blouwillem terloops vir die Engelse dat daar baie lanklaas enige krokodille en seekoeie in Roodeplaatdam te sien was. Hy dink egter hulle sal veilig wees, daar is darem so ʼn paar duisend ander swemmers ook in die water.

Op die dag van die groot Roode 1000-swem, is Blouwillem nie net aankondiger nie, maar ook getrou aan sy natuur ook seremoniemeester van onhebbelikhede, onnutsighede, liegstoriesvertel en poetsbakkery. Waarvan die bleeklyf Engelsmannetjies met hulle eerste oopwater-swem in Afrika, niks weet nie. Die gebruik en tradisie in driekampe en oopwater-swembyeenkomste in Suid-Afrika, is om swemmers se nommers met swart koukie-pen op arms en bene te skryf, sodat die beamptes op die water nou mooi kan sien wie loop voor, wie tweede is, ens. Dan gryp die beamptes die walkie-talkie en laat weet vir aankondiger op die wal dat die een of daai een nou voorloop en mooi swem en dan laat weet die aankondiger die skares wat op die walle van die dam sit en kyk.

Die reeds effens senuweeagtige Engelsmannetjies het die oggend by die inskrywingstafels van die groot swem die spulletjie so sit en kyk, totdat een dit naderhand nie meer kon hou nie. “But why do you write the numbers of the swimmers on their arms and legs, sir?” wou hy angstig weet en Blouwillem was natuurlik by om te help verduidelik. Die “safety boat” is reeds daardie oggend vroeg op die dam rondgestuur, so hulle hoef nie te bekommerd te wees nie, verseker hy hulle. Daar is nie enige krokodille of seekoeie raakgesien nie en die swem behoort darem redelik veilig te wees. Trouens, daar is lanklaas van die krokodille gewaar en dan ook net daar naby die damwal. Hy meen die krokodille is óf bang vir die seekoeie, óf die seekoeie het hulle reeds verlede jaar opgeëet.

O, ja, die nommers op die arms en bene. Nee, die nommers is net daar vir “insurance purposes,” assuransie, as dit nou per ongeluk gebeur dat een van die krokodille miskien een van die swemmers beetkry. Dan weet ons nou watter ledemaat by watter swemmer pas.

Die bleeksiel-Engelsmantjies het darem naderhand huiwerig in Roodeplaat se koue water geklim om te swem en hulle het almal, sonder uitsondering, in die voorste bondel geëindig. Die stof het behoorlik daardie dag gestaan, soos hulle deur die water geklief het.

Die Engelsmanne het seker gedink Afrika se krokodille haal net die stadige ouens van so agter af, in.

ʼn Skerp, vinnige skêrmoordjie

Ek is nie skaam om te erken dat ek vêrlangs, baie vêrlangs familie van Daisy de Melker se aangetroude kleinniggie, Maria de Melker is nie. Ek is ook nie skaam om te sê dat ek ʼn storie oor Maria gehoor het nie. Ek weet nie of die storie waar is nie, of miskien net ʼn wolhaarstorie is nie. Besluit julle maar self…. want ek het gehoor dat Mariatjie de Melker die moord op haar man, Bertus Bruwêr, haarfyn beplan het. En daarmee weggekom het.

*

Min mense in Swellendam weet van die kafee se agterdeur, net langs die mans en dames toilette. Die gangetjie na die kafee se agtertuin is nou, effens donker, koud in die somer en amper onsienbaar in die mistige winter. Ideaal as iemand wil wegglip sonder om gesien te word. ʼn Beter alibi sal ek nêrens kry nie, het Maria de Melker by haarself geredeneer en ʼn pasgesteelde vleimskerp klein skêrtjie in haar wit sustersoorjas laat afglip. Sedert die nuwe bedeling is daar nie juis streng toesighouding of inventarisse vir mediese gereedskap in Swellendam se staatshospitaal nie. Enigiemand kan enigiets daar steel.

Bertus Bruwêr het mos net so ʼn identiese silwer skêrtjie – enetjie wat sy uit die hospitaal gesmokkel het en vir hom persent gegee het. Om sy aantreklike snorbaard en sy bakkebaard mooi in stand te hou. Daardie blink snor wat ander vrouens tog so aantreklik vind. Onweerstaanbaar aantreklik, kan Maria maar in haar stille woede sê.

Bertus Bruwêr se donker oë het op haar gerus toe hy vir jaarlikse ondersoek hospitaal toe kom. Hy en die doktertjie gesels oor metabolisme en hartklop en gesonde eetgewoontes vir middeljarige mans, maar Maria kon voel hoe daardie oë kriewelrig langs haar rug afgly na haar mooi bene toe. Elke keer as sy omdraai om vir die doktertjie iets aan te gee, het Bertus Bruwêr gulsig na haar bly staar en sy moes haar keer om nie ʼn kragwoord oor die onwelkome blos op haar wange te los nie. Mans kyk mos nie vir vrouens oor vyftig nie, het sy moedswillig gedink, veral nie een wat so stil en eenkant soos sy is nie. Veral nie getroude mans nie.

“So-ja, Bertus. Ons moet nog net ʼn bloedmonster trek, dan is alles hierdie jaar afgehandel. Ons hou die bloedmonsters hier in die hospitaal se vrieskaste, indien daar later verdere toetse nodig is. Suster Maria de Melker sal jou sommer help, sy is baie behendig met sulke dinge.” Sy bloed trek maklik en Maria sukkel effens om nie na haar asem te snak nie. So ʼn aantreklike, forse man, sulke mooi voorarms.

*

Nà sy egskeiding was Bertus Bruwêr ongeduldig om met haar te trou en in haar mooi grondwoonstel neffens die hospitaal en kafee in te trek. “Jou woonstel is so groot soos ʼn huis, Maria, plek vir ons almal. Jy weet mos daardie Marietjie het al my geld met die egskeiding gevat, nou soek ek ʼn gerieflike blyplekkie.” Hy het nie geweet dat haar woonstel en die hotel se kroeg en die kafee net oorkant Marietjie se huisie ʼn vierkant vorm nie, een wat maklik uit die hospitaal se groot vensters sigbaar is. Die hotel se kroeg, waar Bertus elke middag saam met sy sogenaamde vennote oor besigheid gesels het. Net om daarnà ongesiens by Marietjie se huisie ʼn draai te gaan maak. Elke middag, soos ʼn man op hete kole.

Maria staar ingedagte na die plakkaat agter die dokter se deur in sy spreekkamer. Die menslike skelet, met die hart en al sy rooi are wat bloed deur die liggaam pomp. Saggies laat sy haar vingers oor die rooi aorta se skerings langs die skelet se keel afgly. So ʼn mooi kleur, amper meer oker en koraal as rooi, so ʼn pragtige deel van die menslike liggaam, so blootgestel en kwesbaar… Sy voel-voel met haar linkerhand oor die plastiese sakkie in haar susters-uniform se sak, die een met Beytel Bruwêr se skêrtjie in. Vroeg vanoggend, toe Bertus nog slaap en niemand kyk nie, het sy die skêrtjie se punt goed in die bloedmoster in die hospitaal se vrieskas gedoop. Met haar regterhand streel sy haar eie skerp silwer skêrtjie in haar sak en kug toe die dokter inkom. “Ek gaan net gou kafee toe in my teetyd, ek is nou-nou terug, dokter.”

Tannie Greyvenstein by die kafee groet net ingedagte “hallo hartjie” toe sy inkom en lees verder in haar koerant. Die tannie is oud, effens hardhorend en lees haar koerant met ʼn effens bysiende bril. Blitsvinnig stap Maria deur die kafeetjie en by die agterdeur uit, skêrtjie stewig in haar vuis vasgeklem. Ander skêrtjie met die bloed aan in haar ander sak. Marietjie Bruwêr se agterdeur, skaars sewentig meter verder, staan mos altyd oop, die een wat Bertus vir sy veradderlike besoeke gebruik en dink niemand sien hom nie. Maar sy weet. Versigtig trek sy die sifdeur oop en luister stil na die passievolle geluide in die slaapkamer.

‘Nou moet ek slim wees,’ dink sy en trek Bertus se bloederige skêrtjie uit die plastieksak. Met die skerp punt smeer sy ʼn bietjie bloed teen die binneste deur, ʼn bietjie op die vloer en ʼn merkie teen die broodplank, voordat sy die skêrtjie behendig in die messelaai wegsteek. Die polisie sal hom maklik daar kry.

Met haar konkelwerk afgehandel, stamp Maria een van die kombuistoele om en hy kletter teen die vloer. Presies soos sy vewag het, hoor sy die bed kraak en Bertus se diep sug toe hy by die komsbuisdeur inkom om ondersoek in te stel. ‘Hy is kaal,’ flits dit deur Maria se kop en haar skêrtjie blits twee keer deur die lug om Bertus se aorta te sny. Vinnig, akkuraat, dodelik akkuraat. Die bloed pols onmiddellik langs sy keel af en sy bene gee met ʼn verdwaasde sug in. Stadig sak hy teen die muur af en gaan sit op die vloer, sy vingers wanhopig in die twee diep snye ingedruk. Sy twee glaserige oë staar wanhopig na haar.

“Jammer ek was so lank in die badkamer, tannie Greyvenstein. Net die liter melk vir my vandag, baie dankie. Ek betaal kontant.”

*

“Ek herken daardie skêrtjie, edelagbare,” het sy later tydens Marietjie Bruwêr se moordverhoor op Swellendam getuig. “Dit was ʼn geskenk aan my man, van my af. Hy het altyd sy snor en bakkebaard daarmee netjies gehou en die skêrtjie orals met hom saamgedra. Ja, dit is my eggenote Bertus Bruwêr se silwer skêrtjie.”

“Die staat se saak rus, edelagbare,” maak die staatsaanklaer keel skoon. “Ons volstaan by die bewystuk wat in Marietjie Bruwêr, die vorige vrou van Bertus Bruwêr, se kombuis aangetref is. Die skêr met die oorledene se bloed daarop. En ons staan by ons bewyse dat die oorledene, ten spyte daarvan dat hy toe met suster Maria de Melker getroud was, steeds elke middag skelm besoek by sy vorige vrou, die beskuldigde Marietjie Bruwêr, afgelê het. Daar is slegs een gevolgtekking waartoe die hof kan kom, edelagbare, en dit is dat daar daardie middag ʼn geweldadige argument tussen die oorledene en die beskuldigde ontstaan het. Die beskuldigde het die oorledene met sy eie silwer skêrtjie doodgesteek, edelagbare en toe die skêrtjie in haar messelaai in haar kombuis probeer wegsteek. Die bewyse is onweerlegbaar, edelagbare. Ons vra dat u die beskuldigde, Marietjie Bruwêr, sonder versagtende omstandighede, tot dood veroordeel.”

*

Maande later swaai Swellendam se kafeedeur oop en suster Maria de Melker plaas ʼn liter melk op die toonbank. “Net die melk, vandag, tannie Greyvenstein, baie dankie.”

“Dankie, my kind. Weet jy dat die polisie hier by my was, net nàdat daai Marietjie Bruwêr jou man met die skêr doodgesteek het? Hulle wou by my weet of jy daardie middag hier by my in die winkel was, so om en by dieselfde tyd wat die moord gepleeg is? En ek so toe ja, ek kan dit beaam, Mariatjie is so ‘n goeie verpleegsuster en sy was definitief hier by my. Sy het ʼn alibi, het ek vir die polisie gesê, sy het vir haar ‘n liter melk gekoop en toe teruggestap hospitaal toe. Julle kan maar vir die doktertjie ook gaan vra, het ek vir hulle gesê. Maria was eers hier by my winkel en toe by die hospitaal.”

“Dankie, tannie Greyvenstein. Ja, ek het tydens die hofsaak vir polisie en die edelagbare my silwer skêrtjie gewys, tante. Hy was identies aan die een wat daardie Marietjie Bruwêr gebruik het om my man mee dood te maak.”

“Ek wou jou nog altyd vra, hartjie, maar ek het nog nooit die moed gehad nie. Jy het so ʼn besonderse van, my kind. De Melker. Ek onthou nog destyds, toe ek jonk was, die verskriklike moorde van Daisy de Melker op haar vier mans en haar seun. Jy is nie dalk… ek bedoel, is dit nie miskien…?”

“Tannie is reg, my ma- en pa-hulle het altyd daaroor gepraat. Daisy de Melker was vêrlangs familie van my. Dink aangetroude familie of so iets.”

“Dankie, hartjie, lekker middag vir jou.”

“Lekker middag vir tante ook.”

“So ja,” sug Maria de Melker tevrede toe sy haar liter melk by die kafeetjie se deur uitdra en terugstap hospitaal toe. “ʼn Koppie tee sal darem nou lekker wees.”

*

Te hel met Ouderdom

Ouderdom pla my nie eintlik nie, net die newe-effekte krap ‘n bietjie waar dit nie juk nie.

Ek het ‘n paar planne om ouderdom die hoof te bied, vir ‘n ses te slaan, sy stroppie net bokant sy kroppie af te ruk, die vonkie in sy stronkie te blus. Die probleem met ouderdom is, niemand gee jou genoeg tyd om daarvoor te oefen nie. Voor jy jou oë uitvee is jy sestig en dan moet jy maar self oor die weg kom.

Eerste ding wat jy moet doen as jy en jou eggenote vir ‘n aandjie uitgaan (dit beteken julle ry net na vyf uur), is om haar te herinner om julle name te onthou. Jy moet onthou waar julle bly. So kom julle weer veilig tuis na ‘n aandjie waar julle die stad rooi geverf het. Dit beteken so agt-dertig en nege-dertig is julle salig in die kooi.

Die eerste honderd jaar van ouderdom is die moeilikste, daarna raak jy gewoond daaraan. Koffie help met hierdie proses, sodat jy krag en energie het om dinge in hierdie ou wêreld nog te verander. Wyn help om dinge wat jy nie meer kan verander nie, gelate te aanvaar. As jy sukkel om hierdie idee, maak die woordjie ‘enjin’ jou mantra vir moeilike tye. Soos, drink koffie, wyn, enjin (nie terselfdertyd nie en verkieslik Pimms met bietjie tonikum by). Ek het altyd gedink wyn is sleg vir jou, totdat ek ophou dink het daaroor, omdat te veel dink nie goed is vir jou nie. Die ouens in die Bybel het baie wyn gedrink en kyk, Israel staan vandag nog kiertsregop om Amerika se ruggraat te vorm.

Ek het eens op ‘n tyd gedink ek is verkeerd oor ouderdom, maar ek verbeel my ek het my misgis. Ek het ook besef dat ek so met die ouderdom saam bietjie gewig opgetel het en dat my broeke al hoe kleiner raak. Ek kan daai ekstra gewiggies maklik verloor, maar ek is nie ʼn maklike verloorder nie, nou los ek dit maar vir dinge wat regtig in die lewe saakmaak. Soos om jonk dood te gaan, so laat in jou lewe as moontlik. En om seker te maak dat as jy die dag doodgaan, jy net een rand in jou rekening oor het. Net omdat jy bietjie sukkel, beteken nie dat jy reeds omgeval het en asem uitgeblaas het nie.

My enigste, laaste raad oor ouderdom is dat jy jou lewe so moet lei dat die dominee nie op jou begrafnis hoef te staan en jok nie. Moet ook nie ophou nuwe vriende soek nie, soek mense wat net so ongebonde en ergehumeurd soos jy self is, met min of meer dieselfde versteurings en afwykings. Moenie na vriende soek wat net so aangenaam en liefdevol is nie, soek na eksentrieke ouens met ‘n skroef los – hulle maak jou laaste jare op aarde veel interessanter. En as jy nou regtig by jou laaste russtasie inboek en jy weet jy kom nie weer daaruit nie, skryf Episkopaalse-Shintoïs onder kerkverband in en R-positief by bloedgroep. Niemand weet wat dit beteken nie en dit is nogal sports om te sien hoe die nursies rondhardloop om te probeer verstaan wat aangaan. Die nursies weet nie of hulle jou dominee of jou paroolbeampte moet bel nie. Daardie onsekerheid in mense se oë oor jou geestesgesondheid en verstandelike vermoë, is nogal pret om dop te hou.

Derde plek is ook reg so

Baie ouens het my al die grappie vertel van die eerste perd wat derde gekom het en veroorsaak dat ek maar later berusting gevind het by die grappie. So is die ouderdom maar, jy besluit of jy gelukkig wil doodgaan, of nie. Dieselfde baie ouens het my altyd gevra waarom ek so hard vir Comrades en Ysterman oefen. Hulle het nooit verstaan dat mens darem in redelik goeie kondisie in die hemel moet aankom nie. En as dit nou dônner en blits en reën op die dag van jou begrafnis, kan almal kop skud en vir mekaar sê – ja, swaer. Dit lyk my daai knorrige ou oom het nou net daarbo aangekom.

Hardloop vir jou wasgoed

Op 25 Junie 2016 ry ons Builders Warehouse in Strand toe, vir inkopies en ontbyt. Bee sê ons moet sommer oppad die wasgoedsakke by die wishy-washie aflaai en sy gooi terstond twee sakke op die agterste sitplek van die groot Nissan-bakkie.

By die wishy-washie stop ek gedienstig naby die deur en sy klim uit om die sakke af te laai. Paraat soos ek Saterdag-oggende is, sien ek ‘n oop parkeerplek raak en spoed in trurat soëntoe, voordat ‘n ander blikskottel die ding gaps. Parkeerplek is Saterdae skaarser in Gordonsbaai as hoendertande in ‘n eendedam – mense kan nogal ongeskik wees as dit by parkeerplekke kom.

In my truspieëltjie sien ek Bee se oë word al hoe groter en sy beduie woes met haar hande in alle rigtings. Ek slaan met verstommende F1-reaksietyd remme aan en sy kom uitasem aangehardloop, hare punt in die wind. Usain-watsenaam-Bolt sou nie kon byhou nie. Wat nou, is sy van lotjie getik? Of is ek? Ek dink ek het ‘n stomme kind doodgery en te kwarteldoof is om die noodhulpkrete te hoor.

“Ek dog jy ry vir my weg,” hyg Bee toe sy opvang, gesig bloedrooi, oë beskuldigend van verontwaardiging.

“Nee, man! Wat gaan aan? Waarom hardloop jy so agter die bakkie aan?”

“Want die wasgoed is nog op die agterste sitplek! Ek dog jy ry vir my weg!”

Mens kan jou nogal ‘n papie lag vir die goeters wat jy Saterdae op jou oudag aanvang.

Die sosialiste se koeterwaals oor gesondheidsorg

Die sosialistiese regime wat Suid-Afrika probeer regeer, se brabbeltaal oor nasionale gesondheidsversekering is ʼn skande.

Nie alleen is dié kranksinnige idee doodgebore nie, maar ook onwerkbaar, kortsigtig en skadelik vir Suid-Afrika se sogenaamde vryemark ekonomie. By hierdie stompsinnige kommunistiese idee, dws die nasionalisering van enigiets wat beweeg, stop dit egter nie – die sosialiste se aanslag op privaat mediese skemas is maar simptomaties van wat hulle met hierdie armsalige land probeer doen. Hulle kan nie wag om hul hande op ander mense se geld te lê nie. Om wat mee te doen? Vir hulle ander sinkende ‘blouvlag’ projekte soos Eskom, SAL en die SABC, te skenk?

Steel, geld steel, steel, geld steel, steel, geld steel, steel…..

Red nou ‘n volk met sulke heersers.

Walvisbraai

Klein kannetjie staan skoorvoetend so neffens my by die kampterrein en hy wil tog so graag gesels. Ek vertel hom toe maar van die walvis wat ek net-nou in die waterkuil langs die kampterrein wil gaan vang. Ek kan in sy oë sien hy wonder of hy die ou korrelkop oom moet vertrou, hy glo my net so halfpad. Ek versterk hom in my eie kwaad en verduidelik dat ek die walvisse gewoonlik aan hulle sterte gryp en oor my skouer gooi, reg vir die braaipan. Kannetjie lyk bietjie wantrouig, maar uiteindelik wen sy Afrikaner ordentlikheid en hy bied aan om te help om die walvis op te sny, wanneer ons hom klaar gevang het. In sulke klein stukkies beduie ek vir hom, sodat sy stert in die pan daar oor die vuurtjie kan pas.
Ja swaerie, dink ek toe ons so kuil se kant toe stap, ek bedoel dit goed en trek jou been met my stories, maar so gaan baie ouens nog vir jou in jou lewe lieg. Veral Suid-Afrika se politici wat jou aanhoudend vertel waarom hulle meer geld, motors en luukse oorsese vakansies op belastingbetalers se onkostes moet kry. Selfs ʼn hospitaal vir privaat-gebruik en fênsie voetuie vir sy baie vroue, soos daardie Zuma politikus ʼn rukkie gelede ons probeer wysmaak het. 
Ons het toe daardie dag niks walvisse in die Noord-Transvaalse waterkuil gevang nie en die kannetjie was ietwat teleurgesteld. ʼn Lekker worsbroordjie op die vuur het hom bietjie getroos. Ek hoop maar die kannetjie besef eendag dat my walvisstorie nader aan die waarheid was, as enige politikus se liegstories.

😃

Create your website at WordPress.com
Spring weg